ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಏಕೆ ಮಾಡಬಾರದು? ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿದೆ ಈ ಕಾರಣ!

Sashtanga Namaskaram Scientific Reason: ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರು, ಗುರುಗಳು ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವುದನ್ನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಮಾತ್ರ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರದ ಬದಲಿಗೆ ಪಂಚಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಲವೆಡೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನ ಏಕೆ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೀಗ ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.  

ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಎಂದರೇನು?

‘ಸಾಷ್ಟಾಂಗ’ ಅಥವಾ ‘ಅಷ್ಟಾಂಗ’ ನಮಸ್ಕಾರ ಎಂದರೆ ದೇಹದ ಎಂಟು ಅಂಗಗಳನ್ನ ಒಳಗೊಂಡು ದೇವರಿಗೆ ಅಥವಾ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶರಣಾಗತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ವಿಧಾನ. ಪಾದ, ಕೈ, ಮೊಣಕಾಲು, ಎದೆ, ತಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ನಮಸ್ಕರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವುದನ್ನ ಅಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಅಹಂಕಾರವನ್ನ ತ್ಯಜಿಸಿ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶರಣಾಗುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.  

ಹಿಂದೂ ಪೂಜಾ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಕೆಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಲ್ಲಿಸುವ ನಮಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಶೋಡಶೋಪಚಾರ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿಯೂ ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವವಿದೆ ಎಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಏಕೆ ಬೇಡ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ?

‘ಧರ್ಮಸಿಂಧು’ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡದಿರುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯ ದೇಹದ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಗರ್ಭಕೋಶ ಮತ್ತು ವಕ್ಷಸ್ಥಳದ ಮಹತ್ವವನ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯ ಗರ್ಭಕೋಶವು ಹೊಸ ಜೀವವನ್ನ ಧರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ವಕ್ಷಸ್ಥಳವು ಶಿಶುವಿಗೆ ಪೋಷಣೆ ನೀಡುವ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಎದೆಯ ಭಾಗ ನೆಲಕ್ಕೆ ತಾಗುವ ಕಾರಣ, ಈ ಅಂಗಗಳನ್ನ ಭೂಮಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸದಂತೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ನಮಸ್ಕಾರ ವಿಧಾನವನ್ನ ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.  

ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿವರಣೆ ಎಂಬುದನ್ನ ಗಮನಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಗರ್ಭಕೋಶಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ದೃಢಪಟ್ಟ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂತಹ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ಪಂಚಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಎಂದರೇನು?

ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರದ ಬದಲಿಗೆ ಪಂಚಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ ಎಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೂಲಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊಣಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ತಲೆಯನ್ನ ಬಾಗಿಸಿ ಅಥವಾ ಕೈಗಳನ್ನ ಜೋಡಿಸಿ ದೇವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನ ಇದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ವರದಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನ ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.  

ನಮಸ್ಕಾರದ ಹಿಂದಿರುವ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ದೇಹದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲ; ಭಕ್ತಿ, ವಿನಯ ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತಿಯ ಭಾವನೆಯೂ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಕೈಗಳನ್ನ ಜೋಡಿಸುವ ‘ನಮಸ್ಕಾರ’ದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಗ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ವಿವರಣೆಗಳಿವೆ. ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನರಾಂತ್ಯಗಳಿದ್ದು, ಕೈಗಳನ್ನ ಜೋಡಿಸುವ ಭಂಗಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಏಕಾಗ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಯೋಗಪರಂಪರೆಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.  

ಹೀಗಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬ ಪದ್ಧತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿಯಮ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿರ್ಬಂಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿದ್ದರೆ ಯಾವುದೇ ದೈಹಿಕ ಭಂಗಿಯನ್ನ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ವೈದ್ಯರು ಅಥವಾ ಅರ್ಹ ಯೋಗ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.

(ಸೂಚನೆ: ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನ ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ. Zee Kannada News ಇದನ್ನ ದೃಢಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.)