ದೆಹಲಿ : ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಸೇನೆಯ (IAF) ನೂತನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ಏರ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಅಶುತೋಷ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ವಾಯುಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಏರ್ ಚೀಫ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಎ.ಪಿ. ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಶುತೋಷ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ 'ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ' ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವೇಗ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಈ ನೇಮಕಾತಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರು ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಲಘು ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನವಾದ ಎಲ್ಸಿಎ 'ತೇಜಸ್' (LCA Tejas) ಹಾಗೂ ಇತರ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅಶುತೋಷ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ
1986 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6 ರಂದು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಸೇನೆಯ ಫೈಟರ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಗೆ ನಿಯೋಜನೆಗೊಂಡ ಏರ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರು, ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ಹಾಗೂ ಅಪಾರ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (NDA), ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಸ್ಟಾಫ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಸುದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಿರಾಜ್-2000, ಮಿಗ್ನ ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಗಳು, ಕಿರಣ್, ಜಾಗ್ವಾರ್, ಐಎಲ್-78, ಹಾಕ್ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ 3,500 ಗಂಟೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದ್ದಾಗಿದೆ.
ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುದೀರ್ಘ ಅನುಭವ
ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಟೆಸ್ಟ್ ಪೈಲಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಲಿಫೈಯ್ಡ್ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಇನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟರ್ ಆಗಿರುವ ಏರ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರು ಸರಿಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ಭದ್ರತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವೆನಿಸಿದ ಆಪರೇಷನ್ ಸಫೇದ್ ಸಾಗರ್ (ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧ), ಆಪರೇಷನ್ ರಕ್ಷಕ್ ಹಾಗೂ ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ್ ನಂತಹ ಸಾಹಸಮಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ತಮ್ಮ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮಹತ್ವದ ಸೇವೆ
ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಪರ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಇವರು ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯದ ಮುಂಚೂಣಿ ಫೈಟರ್ ಏರ್ ಬೇಸ್ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಫೈಟರ್ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರದ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ವಾಲಿಯರ್ನ ನಂ. 9 ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ನ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿ, ನವದೆಹಲಿಯ ವಾಯುಸೇನಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ, ಬೀದರ್ ವಾಯುಸೇನಾ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಏರ್ ಆಫೀಸರ್ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್ ಆಗಿ ಮತ್ತು ತಿರುವನಂತಪುರಂನ ದಕ್ಷಿಣ ವಾಯು ಕಮಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಏರ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ
ವಾಯುಸೇನಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾನ್ಸ್ ವಿಭಾಗಗಳ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಚೀಫ್ ಆಫ್ ಏರ್ ಸ್ಟಾಫ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದ ಇವರು, ಏರ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಆಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಸೌತ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಏರ್ ಕಮಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಸೀನಿಯರ್ ಏರ್ ಸ್ಟಾಫ್ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಚೀಫ್ ಆಫ್ ಏರ್ ಸ್ಟಾಫ್ ಆಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅಲಹಾಬಾದ್ನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏರ್ ಕಮಾಂಡ್ನ ಏರ್ ಆಫೀಸರ್ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್-ಇನ್-ಚೀಫ್ ಆಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಮೇ 2025 ರಿಂದ ಜೂನ್ 2026 ರವರೆಗೆ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಸ್ಟಾಫ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಜುಲೈ 2026 ರಿಂದ ದೆಹಲಿಯ ವಾಯುಸೇನಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಸ್ಟಾಫ್ ಆಫೀಸರ್ (ಆಪರೇಷನ್ಸ್) ಹಾಗೂ ವಾಯುಸೇನೆಯ ಉಪ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ (Vice Chief of Air Staff) ತಮ್ಮ ಸಕ್ರಿಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳು
ಏರ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರ ಅಸಾಧಾರಣ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ವಾಯುಸೇನಾ ಪದಕ (2006), ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪದಕ (2011) ಹಾಗೂ ಅತಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪದಕ (2023) ನೀಡಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫೈಟರ್ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ ಒಂದರ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿದ್ದಾಗ ಮಿರಾಜ್-2000 ವಿಮಾನಗಳ ಮರು-ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ನಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ 10 ಹೊಸ ಮಿರಾಜ್-2000 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ತರುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಜಾಗ್ವಾರ್ ಮತ್ತು ಮಿಗ್-27 ವಿಮಾನಗಳ ಸ್ವದೇಶಿ ಮೇಲ್ದರ್ಜೀಕರಣ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಎಂಎಂಆರ್ಸಿಎ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಕೊಡುಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.