ನವೆಂಬರ್ 1 ರಿಂದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಶುಲ್ಕ, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಕೆ, ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕಿಂಗ್, ಟೆಲಿಕಾಂ ಸೇವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪಿಂಚಣಿದಾರರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈಫ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಚಾರಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸಲಿದ್ದು, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಸೇವೆಗಳ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಹೊಸ ತಿಂಗಳು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
1. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ನಾಮಿನಿ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಮಿನಿ ನೇಮಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಅರ್ಹ ಖಾತೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಖಾತೆಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ನಾಲ್ವರು ನಾಮಿನಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಖಾತೆದಾರರ ಮರಣದ ನಂತರ ಹಣದ ಹಕ್ಕು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ಲೇಮ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ. ನಾಮಿನಿಗಳ ಪಾಲಿನ ಹಂಚಿಕೆ ಅಥವಾ ಆದ್ಯತೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗಳು, ಲಾಕರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ವಸ್ತುಗಳ ಕಸ್ಟಡಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
2. ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಹೊಸ ಶುಲ್ಕಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಹೊಸ ಶುಲ್ಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು. ನಗದು ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ, ಬಾಕಿ ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ, ಹಣಕಾಸು ಶುಲ್ಕ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಕಾರ್ಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪಾವತಿ ಆ್ಯಪ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ವ್ಯಾಲೆಟ್ಗೆ ಸೇರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಡ್ನ ಅಧಿಕೃತ ಶುಲ್ಕಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರವೇ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
3. ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕಿಂಗ್ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಿಸಿ: ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಮುಂಗಡ ಟಿಕೆಟ್ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವವರಿಗೆ ಬುಕಿಂಗ್ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. ಮುಂಗಡ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆಯ ಅವಧಿ ಹಾಗೂ ಮೊದಲ ದಿನದ ಆನ್ಲೈನ್ ಬುಕಿಂಗ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಧಾರ್ ದೃಢೀಕರಣದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ನವೆಂಬರ್ 1ರಿಂದಲೇ ಹೊಸ ರೈಲ್ವೆ ನಿಯಮ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸುವ ಬದಲು, ಪ್ರಯಾಣಿಕರು IRCTC ಅಥವಾ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
4. ಟೆಲಿಕಾಂ ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ಯಾಮ್ ಕರೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ಕರೆಗಳು, ವಂಚನೆಯ ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಲಿಂಕ್ಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು ಟೆಲಿಕಾಂ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕರೆ ಮಾಡುವವರ ಗುರುತನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ CNAP ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಪ್ಯಾಮ್ ಕರೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಈ ಪ್ರಯತ್ನದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಟೆಲಿಕಾಂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ನವೆಂಬರ್ 1ರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಮೊಬೈಲ್ಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಅಧಿಕೃತ ದೃಢೀಕರಣ ಅಗತ್ಯ. ಗ್ರಾಹಕರು ಅಪರಿಚಿತ ಲಿಂಕ್ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯದಿರುವುದು, OTP ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪಿನ್ಗಳನ್ನು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಕರೆಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ.
5. ಪಿಂಚಣಿದಾರರಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈಫ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್: ಪಿಂಚಣಿ ಪಡೆಯುವ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ವಾರ್ಷಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈಫ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು. ಪಿಂಚಣಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಜೀವಂತಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಪಿಂಚಣಿದಾರರು ತಮ್ಮ ಪಿಂಚಣಿ ವಿತರಿಸುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಇಲಾಖೆಯ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು.
ಗ್ರಾಹಕರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ನವೆಂಬರ್ 1ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿರುವ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವಾಗ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬದಲಾವಣೆಯೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಬೇಕು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕಿಂಗ್ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆದಾರರು ವಂಚನೆಯ ಕರೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು. ಪಿಂಚಣಿದಾರರು ಲೈಫ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಗಡುವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
ಗಮನಿಸಿ: ಮೇಲಿನ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ದಿನಾಂಕದ ಅಧಿಕೃತ ದೃಢೀಕರಣ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಶುಲ್ಕ ಅಥವಾ ನಿಯಮ ನವೆಂಬರ್ 1ರಿಂದಲೇ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಿತ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ, ಟೆಲಿಕಾಂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಪಿಂಚಣಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.