ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಗತಿ : 27.1ರಿಂದ ಶೇ.2.6ಕ್ಕೆ ಇಳಿದ ಕಡು ಬಡತನ

ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಪ್ರಮಾಣ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ತೀವ್ರ ಬಡತನ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ.27.1ರಿಂದ ಶೇ.2.6ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆ ಕುರಿತ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2011ರಿಂದ 2023ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ 3 ಡಾಲರ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿರುವವರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ 4.20 ಡಾಲರ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿರುವವರ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ.57.7ರಿಂದ ಶೇ.16.1ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದ್ದು, ಅಂದಾಜು 49.6 ಕೋಟಿ ಜನರು ಈ ಬಡತನ ರೇಖೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಇಳಿಕೆ
ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ 2021ರ ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಮಾನತೆ (ಪಿಪಿಪಿ) ಆಧಾರಿತ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ, 2011-12ರಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಶೇ.57.7ರಷ್ಟು ಜನರು ದಿನಕ್ಕೆ 4.20 ಡಾಲರ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು. 2023-24ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ.16.1ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ತೀವ್ರ ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ.27.1ರಿಂದ ಶೇ.2.6ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. 2022-23ರಲ್ಲಿ 4.20 ಡಾಲರ್ ಬಡತನ ರೇಖೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ.23.9ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ತೀವ್ರ ಬಡತನ ಶೇ.5.3ರಷ್ಟಿತ್ತು.

ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಬಡತನ ಇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. 2023-24ರ ಗೃಹ ಬಳಕೆ ವೆಚ್ಚ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಬಡತನದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಉದ್ಯೋಗ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಪ್ರಮುಖ
ಬಡತನ ಇಳಿಕೆಗೆ ಜನರ ಬಳಕೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳ, ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೊರೆತ ನೆರವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ವರದಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರು ವೇತನ ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಉದ್ಯೋಗ ವೃದ್ಧಿಗೆ ನೆರವಾಗಿದೆ. 2017ರಿಂದ 2023ರ ನಡುವೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 13.4 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದು ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾದ ದುಡಿಯುವ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಗರೀಬ್ ಕಲ್ಯಾಣ ಅನ್ನ ಯೋಜನೆ (ಪಿಎಂಜಿಕೆಎವೈ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ವಿತರಣೆ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ-ಗ್ರಾಮೀಣ, ಪಿಎಂ ಕಿಸಾನ್ ಹಾಗೂ ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (ಡಿಬಿಟಿ) ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳು ಜನರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸಿವೆ. ಆಹಾರ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ನೆರವು ಬಡತನ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಹಿಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲೂ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು
ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ 2004-05ರಿಂದ 2011-12ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್) ಬಡತನ ರೇಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಬಡತನ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ.37.2ರಿಂದ ಶೇ.21.9ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯ್ದೆಯಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳೂ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಬಹುಆಯಾಮದ ಬಡತನದಲ್ಲಿಯೂ 2005-06ರಿಂದ 2019-21ರ ನಡುವೆ ಗಣನೀಯ ಇಳಿಕೆ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಹೊಸ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಡತನ ರೇಖೆಯಡಿ 2011ರಿಂದ 2023ರವರೆಗಿನ ಇಳಿಕೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಬಡತನ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಯುವಜನರ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆಗಳಂತಹ ಸವಾಲುಗಳು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆ, ಬಳಕೆ ವೆಚ್ಚದ ಹೆಚ್ಚಳ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಇಳಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.