ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 1982—ಭಾರತದ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಅಳಿಸಿಹೋಗದ ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಡಬೇಕಾದ ದಿನ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಭಾರತೀಯರ ಮನೆ ಮನಗಳು, ದಿಢೀರನೆ ರಂಗುರಂಗಿನ ದೃಶ್ಯ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದವು. ಭಾರತದ ಕಿರುತೆರೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜಿಗಿತವೆನಿಸಿದ ‘ಬಣ್ಣದ ದೂರದರ್ಶನ’ದ (Color TV) ಪ್ರಸಾರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಇದೇ ದಿನ. ಈ ಒಂದೇ ಒಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಮುಂದೆ ಇಡೀ ದೇಶದ ಮನರಂಜನಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು, ಕ್ರೀಡಾಲೋಕವನ್ನು ಮತ್ತು ಜನರ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನ ವೀಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನೇ ಹೇಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು ಎಂಬುದರ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ನೋಟ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಟಿವಿ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ತರಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 9ನೇ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ. ದೇಶದಲ್ಲೇ ಆಯೋಜನೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನೆದುರು ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವೋಪೇತವಾಗಿ, ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಅಂದಿನ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ತಾನೇನೂ ಹಿಂದುಳಿದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲು ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವೇ ವೇದಿಕೆಯಾಯಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಆರಂಭಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಅಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 1982 ರಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಐಷಾರಾಮಿ ಸಂಕೇತದಿಂದ ಮನೆಮನಗಳ ತಲುಪಿದ ಹಾದಿ:
#OnThisDay India's first telecast colour broadcasting started on @DDNational in 1982. #ThisDayThatYear pic.twitter.com/dLtxhVmPEO
— MyGovIndia (@mygovindia) April 25, 2019
ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಟಿವಿ ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಣ್ಣದ ಟಿವಿ ಪ್ರಸಾರಗಳು ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಜತೆಗೆ, ಅಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣದ ಟಿವಿ ಸೆಟ್ಗಳ ಬೆಲೆ ಗಗನಕ್ಕೇರಿದ್ದರಿಂದ, ಮನೆಮುಂದೆ ಬಣ್ಣದ ಟಿವಿ ಆಂಟೆನಾ ಇರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಅಥವಾ ಐಷಾರಾಮಿ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು. ಇಡೀ ಬೀದಿಗೆ ಒಂದೋ ಅಥವಾ ಎರಡೋ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಣ್ಣದ ಟಿವಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾನುವಾರ ಬಂತಂದರೆ ಸಾಕು, ಆ ಒಂದು ಬಣ್ಣದ ಟಿವಿ ಇರುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಜಮಾಯಿಸಿ ಸಿನಿಮಾ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಆದರೆ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಕಸನಗೊಂಡಂತೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಂತೆ ಬಣ್ಣದ ಟಿವಿಗಳ ಬೆಲೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದವು. ದೇಶೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಟಿವಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು, ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗೂ ಬಣ್ಣದ ಟಿವಿ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು.
ಮನರಂಜನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಭಾವ:
1982 ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಸಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಂದರೆ ‘ದೂರದರ್ಶನ’ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತು. ಅದರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆಗಳು ತೀರಾ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಬಣ್ಣದ ಟಿವಿಯ ಆಗಮನವು ನಿರ್ಮಾಪಕರು, ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಹೊಸ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿತು.
ದೃಶ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ: ಕಪ್ಪು-ಬೆಳುಪಿನಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಉಡುಪುಗಳ ಬಣ್ಣ, ಸೆಟ್ಗಳ ವೈಭವ, ನಿಸರ್ಗದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನಟರ ಭಾವನೆಗಳು ಈಗ ಅತ್ಯಂತ ನೈಜವಾಗಿ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು.
ಸಿನಿಮಾ ಹಾಗೂ ಜಾಹೀರಾತು ರಂಗದ ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ರಾಂತಿ: ಬಣ್ಣದ ಪ್ರಸಾರದಿಂದಾಗಿ ಟಿವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಥೆ ಹೇಳುವ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು.
ಖಾಸಗಿ ಚಾನೆಲ್ಗಳಿಗೆ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯ:80 ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಈ ಬಣ್ಣದ ಕ್ರಾಂತಿಯೇ ಮುಂದೆ 90 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹ (Satellite) ಪ್ರಸಾರ, ಕೇಬಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಮನರಂಜನಾ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಡಲು ದಾರಿಯಾಯಿತು.
ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲೂ ಮಾಸದ ಆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು:
ಇಂದು ನಾವು 4K, 8K ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್, ಹೈ-ಡೆಫಿನಿಷನ್ (HD) ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಟಿವಿಗಳು, OTT ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಯಲ್ಲೇ ಹಿಡಿಯುವ ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆಗಳ ಯುಗದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ, ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪು ಪರದೆಯಿಂದ ಬಣ್ಣದ ಪರದೆಗೆ ಜಾರಿದಾಗ ಭಾರತೀಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ರೋಮಾಂಚನ ಮತ್ತು ಕೌತುಕ ಪ್ರಾಯಶಃ ಇಂದಿನ ಯಾವುದೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೂ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 1982 ರಂದು ಆರಂಭವಾದ ಆ ಬಣ್ಣದ ಪ್ರಯಾಣ, ಕೇವಲ ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಭಾರತೀಯ ಕಿರುತೆರೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿದೆ.
ಇಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಹೈ-ಡೆಫಿನಿಷನ್ (HD) ಪ್ರಸಾರ ಹಾಗೂ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳ (OTT) ಆಗಮನದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದ ದೃಶ್ಯಮಾಧ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, 1982 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ 'ಬಣ್ಣದ ಟಿವಿ' (Color TV) ದೇಶದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಇದು ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಸಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷಣವನ್ನು ನಾವು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಭಾರತೀಯರು ದೃಶ್ಯಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸುವ ರೀತಿಯನ್ನೇ ಬಣ್ಣದ ಟಿವಿ ಹೇಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಮನರಂಜನೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಗಾಢವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಅಪರೂಪದ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ.