ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಹೆಜ್ಜೆ : ನವೆಂಬರ್ 1ರಿಂದ ದೇಶದಲ್ಲಿ CNAP ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿ.. ಏನಿದು..?

New SIM card rules in india : ನವೆಂಬರ್‌ 1ರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದವರ ಹೆಸರನ್ನೂ ತೋರಿಸುವ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ. ಇನ್ಮುಂದೆ ಕೇವಲ ಮೊಬೈಲ್‌ ನಂಬರ್‌ ನೋಡಿ ಕರೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಬದಲು, ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪ ನಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆ್ಯಪ್‌ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಬೇಕಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಏನಿದು ಕಾಲಿಂಗ್‌ ನೇಮ್‌ ಪ್ರೆಸೆಂಟೇಶನ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ..? ಅಪರಿಚಿತ ಕರೆಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಇದು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ..? ಸೈಬರ್‌ ವಂಚಕರಿಗೆ ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಲಿದೆಯೇ..? ನಕಲಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕರೆ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ..? ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ..

ಹೌದು.. ಅಪರಿಚಿತ ಕರೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 13ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿರುವ ನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ರಕಾರ, 2026ರ ನವೆಂಬರ್‌ 1ರಿಂದ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಟೆಲಿಕಾಂ ಸೇವಾದಾರರು ಕಾಲಿಂಗ್‌ ನೇಮ್‌ ಪ್ರೆಸೆಂಟೇಶನ್‌ ಅಂದರೆ CNAP ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ಕರೆ ಬಂದಾಗ ಕೇವಲ ಫೋನ್‌ ನಂಬರ್‌ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕರೆ ಮಾಡಿದವರ ಹೆಸರು ಕೂಡ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳ ಚಂದಾದಾರರ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮೂದಾಗಿರುವ ಹೆಸರನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಪರಿಚಿತ ಕರೆಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಅನೇಕರು ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ CNAP ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆ್ಯಪ್‌ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಟೆಲಿಕಾಂ ಸೇವಾದಾರರು ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಇಲಾಖೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಸದ್ಯ ಈ ನಿರ್ದೇಶನವು 4G ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೊಬೈಲ್‌ ಜಾಲಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. 2G, 3G ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಲೈನ್‌ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿಗೆ ಇದರ ಜಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ಅಪರಿಚಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಕರೆ ಬಂದಾಗ ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ CNAP ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಕರೆ ಮಾಡುವವರ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಟೆಲಿಕಾಂ ಸಂಪರ್ಕದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕರೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ಮೊಬೈಲ್‌ನ ಸಂಪರ್ಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಸಂಖ್ಯೆ ಈಗಾಗಲೇ ಉಳಿಸಿದ್ದರೆ, ಬಳಕೆದಾರರು ದಾಖಲಿಸಿರುವ ಹೆಸರಿಗೇ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಖ್ಯೆ ಉಳಿಸಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ದೇಶೀಯ ಕರೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕರೆ ಮಾಡಿದವರ ಟೆಲಿಕಾಂ ಸೇವಾದಾರರ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರು ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕರೆ ಮಾಡುವವರ ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಯು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಕರೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಯು ಆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಂಪರ್ಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದವರ ಹೆಸರಿನ ಬದಲಿಗೆ ʻInternational Callʼ ಎಂದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ದೇಶೀಯ ಅಪರಿಚಿತ ಕರೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರೆಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಗುರುತನ್ನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಪೊಲೀಸ್‌ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅಥವಾ ಕಸ್ಟಮರ್‌ ಕೇರ್‌ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೆಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಂಡು ಕರೆ ಮಾಡುವ ಸೈಬರ್‌ ವಂಚಕರಿಂದ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವೂ ಈ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಿಂದಿದೆ. ಅಪರಿಚಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಕರೆ ಬಂದಾಗ ಕರೆ ಮಾಡಿದವರ ಹೆಸರನ್ನು ಮೊದಲೇ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಕರೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಕರೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸುವ ಹೆಸರನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದರಿಂದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರವಿದೆ. CNAP ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತೋರಿಸುವ ಹೆಸರು ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಯ ಚಂದಾದಾರರ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಕರೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಾನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಹುದ್ದೆ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸೇರಿದವನೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ವತಃ ದೃಢಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೆಸರನ್ನು ನೋಡಿ ಮಾತ್ರ ಕರೆ ನಂಬುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಅಪರಿಚಿತ ಕರೆಗಳಲ್ಲಿ OTP, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಖಾತೆಯ ವಿವರಗಳು, UPI PIN ಅಥವಾ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಕರೆ ಬಂದರೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಹೀಗಾಗಿ CNAP ವಂಚನೆ ತಡೆಗೆ ನೆರವಾಗಬಹುದಾದ ಸಾಧನವೇ ಹೊರತು, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸೈಬರ್‌ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ.

CNAP ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರ ಜೊತೆಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೂ ವಿಶೇಷ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೆಸರಿನ ಬದಲಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿತ ವ್ಯಾಪಾ ರದ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಷರತ್ತುಗಳಿವೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ ನೋಂದಣಿ ಅಥವಾ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ ಅಂದರೆ GST ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹೆಸರನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪ ನಿಗಳು ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಬಳಿಕವೇ ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಹುದು.

ಇದರಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕರೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗಬಹುದು. ಇದೇ ವೇಳೆ, ತಪ್ಪಾದ ಹೆಸರು ಪ್ರದರ್ಶನ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಹಕರು ದೂರು ನೀಡಲು ಟೆಲಿಕಾಂ ಸೇವಾದಾರರು ಸೂಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು. ದೂರುಗಳನ್ನು ನಿಗದಿತ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಪರಿಹರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಬೇಕೆಂದು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇವಲ ಕರೆ ಮಾಡಿದವರ ಹೆಸರನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಹೆಸರುಗಳ ದೃಢೀಕರಣ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ದೂರುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೂ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

CNAP ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಅಪರಿಚಿತ ಕರೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದರ ಮಿತಿಗಳನ್ನೂ ಬಳಕೆದಾರರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ರಕಾರ, ನವೆಂಬರ್‌ 1ರಿಂದ 4G ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೊಬೈಲ್‌ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸೇವೆ ಜಾರಿಯಾಗಲಿದೆ. 2G, 3G ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಲೈನ್‌ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿಗೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದವರ ಹೆಸರಿನ ಬದಲಿಗೆ ʻInternational Callʼ ಎಂಬ ಸೂಚನೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕರೆ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಹೆಸರು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಇಲಾಖೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಕರೆ ಗುರುತಿನ ನಿರ್ಬಂಧ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆದಿರುವವರ ಹೆಸರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ನಿಯಮವೂ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕರೆಯಲ್ಲೂ ಹೆಸರು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸುವ ಹೆಸರು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಅಥವಾ ಕರೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬಳಕೆದಾರರು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಕರೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ನವೆಂಬರ್‌ 1ರಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ 4G ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೊಬೈಲ್‌ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆ ಮಾಡಿದವರ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ CNAP ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ.. ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಟೆಲಿಕಾಂ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ.. ಇದರಿಂದ ಅಪರಿಚಿತ ಕರೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ವಂಚನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು.. ಆದರೆ ಹೆಸರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಕರೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂಬ ಖಾತರಿ ಇಲ್ಲ.. OTP, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ವಿವರಗಳು ಅಥವಾ ರಹಸ್ಯ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.. ಹಾಗಾದರೆ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೈಬರ್‌ ವಂಚನೆಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಲಿದೆ..? ಬಳಕೆದಾರರ ಜಾಗೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಗಲಿದೆ..? ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಲಿದೆ.