SOCIAL MEDIA

Newsletter

PARTNER SITES
Select Language Select State

ಪಂಚಮುಖಿ ಹನುಮಂತನ ಐದು ಮುಖಗಳ ರಹಸ್ಯವೇನು?: ಇಲ್ಲಿದೆ ಮಾಹಿತಿ

ಪಂಚಮುಖಿ ಹನುಮಂತನ ಐದು ಮುಖಗಳು ಧೈರ್ಯ, ರಕ್ಷಣೆ, ಶಕ್ತಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಹನುಮಂತ, ನರಸಿಂಹ, ಗರುಡ, ವರಾಹ ಮತ್ತು ಹಯಗ್ರೀವ ಸ್ವರೂಪಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ವಾಸ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮನೆಯ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪಂಚಮುಖಿ ಹನುಮಂತನ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ವಿಗ್ರಹವನ್ನ ಸೂಕ್ತ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವುದರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಅನುಭವ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

Written By Puttaraj K Alur
Published: Sep 30, 2026, 04:25 PM IST | Updated: Sep 30, 2026, 04:46 PM IST
Image Credit: Panchmukhi Hanuman
Join

Panchmukhi Hanuman: ಹನುಮಂತನ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಪಂಚಮುಖಿ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಐದು ಮುಖಗಳನ್ನ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಸ್ವರೂಪವನ್ನ ಶಕ್ತಿ, ಧೈರ್ಯ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬಲದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಭಕ್ತರು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಾಸ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪಂಚಮುಖಿ ಹನುಮಂತನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮುಖಕ್ಕೂ ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆ ದೂರವಾಗಿ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೆಲವರು ಪಂಚಮುಖಿ ಹನುಮಂತನ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ವಿಗ್ರಹವನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಪಂಚಮುಖಿ ಹನುಮಂತನ ಐದು ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತ, ನರಸಿಂಹ, ಗರುಡ, ವರಾಹ ಮತ್ತು ಹಯಗ್ರೀವ ಸ್ವರೂಪಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮುಖವೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿಕ್ಕು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ.

ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿರುವ ಹನುಮಂತ

ಪಂಚಮುಖಿ ಹನುಮಂತನ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ ಹನುಮಂತನದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ವರೂಪವು ಧೈರ್ಯ, ಶಕ್ತಿ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಭಯ ಮತ್ತು ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನ ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ನರಸಿಂಹ ಮುಖ

ಎರಡನೇ ಮುಖ ನರಸಿಂಹನ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನರಸಿಂಹ ಸ್ವರೂಪವು ಭಯ ನಿವಾರಣೆ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ನೀಡುವ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಇದನ್ನ ಭಕ್ತರು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.

ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಗರುಡ ಮುಖ

ಮೂರನೇ ಮುಖ ಗರುಡನದ್ದು. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗರುಡ ಸ್ವರೂಪವು ವಿಷ, ಸರ್ಪಭಯ ಹಾಗೂ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಟ್ಟ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ.

ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವರಾಹ ಮುಖ

ನಾಲ್ಕನೇ ಮುಖ ವರಾಹನ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರಾಹ ಸ್ವರೂಪವನ್ನ ಸಂಪತ್ತು, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿ ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ಈ ಸ್ವರೂಪವನ್ನ ಭಕ್ತರು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿರುವ ಹಯಗ್ರೀವ

ಐದನೇ ಮುಖ ಹಯಗ್ರೀವನದ್ದು. ಇದು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿರುವ ಸ್ವರೂಪ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿಂತನೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಹಯಗ್ರೀವ ಸ್ವರೂಪವನ್ನ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆ ಬಯಸುವವರು ಈ ಸ್ವರೂಪವನ್ನ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.

ಪಂಚಮುಖಿ ಹನುಮಂತನ ಫೋಟೋ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು?

ವಾಸ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹನುಮಂತನ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ವಿಗ್ರಹವನ್ನ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ವಾಸ್ತು ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖ ಹನುಮಂತನನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಮನೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನ ಇರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ವಾಸ್ತು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ.  

ಪಂಚಮುಖಿ ಹನುಮಂತನ ಚಿತ್ರವನನ್ನ ಮಲಗುವ ಕೋಣೆ, ಅಡುಗೆಮನೆ ಅಥವಾ ಸ್ನಾನಗೃಹದಲ್ಲಿ ಇಡುವುದನ್ನ ಕೆಲವು ವಾಸ್ತು ಪದ್ಧತಿಗಳು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ, ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ವಿಗ್ರಹವನ್ನ ಇರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ನಲಿ ಪಂಚಮುಖಿ ಹನುಮಂತನ ಐದು ಮುಖಗಳು ಶಕ್ತಿ, ಧೈರ್ಯ, ರಕ್ಷಣೆ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ. ವಾಸ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನ ಅನುಸರಿಸುವವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ದೇವರ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ವಿಗ್ರಹವನ್ನ ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು.

(ಸೂಚನೆ: ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನ ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ. Zee Kannada News ಇದನ್ನ ದೃಢಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.)

Add Zee News as a Preferred Source
TAGS:

About the Author

ಪುಟ್ಟರಾಜ ಕೆ. ಆಲೂರ (Puttaraj K Alur) ಅನುಭವಿ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೀ ಕನ್ನಡ ನ್ಯೂಸ್‌ನ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೀನಿಯರ್ ಸಬ್ ಎಡಿಟರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮುದ್ರಣ, ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಸೇರಿದಂತೆ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 10ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜ್ಯಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಮಿತ್ರ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅವರು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ದಿಗ್ವಿಜಯ ನ್ಯೂಸ್, ದೆಹಲಿಯ ಒಪೇರಾ ನ್ಯೂಸ್, ಯುಸಿ ನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಒಪೊಯಿ ನ್ಯೂಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಕಳೆದ 5 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜೀ ಕನ್ನಡ ನ್ಯೂಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಅವರು, ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಸರಳ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಓದುಗರಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಾನಸಗಂಗೋತ್ರಿಯಲ್ಲಿ M.Sc. in Electronic Media ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮನರಂಜನೆ, ಕ್ರೀಡೆ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ, ಆರೋಗ್ಯ, ಲೈಫ್‌ಸ್ಟೈಲ್, ವೈರಲ್ ಸುದ್ದಿಗಳು, ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಹಾಗೂ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ ಬರವಣಿಗೆಯ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 

ZEENEWS TRENDING STORIES