Deepavali 2026 : ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸುವ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ದಿನ ಬಾಕಿ ಇದೆ. ಈ ವರ್ಷ ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬವು ನವೆಂಬರ್ 8 ರ ಭಾನುವಾರದಂದು ಬಂದಿದೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯ ಮಹತ್ವದ ಕುರಿತು ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ.
ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪೂಜೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ದೀಪಾವಳಿಯ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ದಿನದಂದು ಸಂಪತ್ತು, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ದೇವತೆಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ನೆಲೆಸಲಿ, ಸುಖ-ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿ ಸದಾ ಇರಲಿ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದು ಮನೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶುಚಿಯಾಗಿಟ್ಟು, ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿ ಹಾಗೂ ವಿಘ್ನನಿವಾರಕ ಗಣೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದರಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಿಯು ಮನೆಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಜನರ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆ.
ಶ್ರೀರಾಮನ ಅಯೋಧ್ಯೆ ಪ್ರವೇಶದ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ
ದೀಪಾವಳಿ ಎಂದಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದು ಮರ್ಯಾದಾ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನು 14 ವರ್ಷಗಳ ವನವಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಸೀತಾ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಮರಳಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂದರ್ಭ. ತಂದೆ ದಶರಥನ ವಚನಪಾಲನೆಗಾಗಿ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ್ದ ರಾಮನು ರಾವಣನನ್ನು ವಧಿಸಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ವಾಪಸಾದಾಗ, ಆ ನಗರದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ತುಪ್ಪದ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿ ತಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ರಾಜನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ಅಂದಿನ ಆ ಆಚರಣೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ದೀಪಗಳ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಸಡಗರದಿಂದ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ನರಕಾಸುರನ ವಧೆ ಮತ್ತು ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ
ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೆಂದರೆ ನರಕಾಸುರನ ವಧೆ. ದುಷ್ಟ ನರಕಾಸುರನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ತನ್ನ ದೌರ್ಜನ್ಯದಿಂದ ಲೋಕದ ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಹಿಂಸೆ ಹಾಗೂ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಆತನ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗದೆ ದೇವರುಗಳು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಮೊರೆ ಹೋದರು. ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಸತ್ಯಭಾಮೆಯೊಂದಿಗೆ ತೆರಳಿ ಆ ದುಷ್ಟ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ನರಕಾಸುರನ ಅಂತ್ಯವು ಅಧರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಧರ್ಮದ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಾರಿತು. ಈ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿಯೇ ದೀಪಾವಳಿಗೂ ಮುನ್ನ ದಿನ ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿಯನ್ನು ಬಹಳ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮನೆಗಳ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆರಂಭ
ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಹಲವು ದಿನಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಮನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಸುಣ್ಣ ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯುವುದು, ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳ ತೋರಣ ಕಟ್ಟುವುದು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ರಂಗೋಲಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಇದು ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯ ಶುಚಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಲಿನತೆಯನ್ನು ಕಳೆದು ಹೊಸ ಆರಂಭವನ್ನು ಮಾಡುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಸಂಜೆ ವೇಳೆ ಮಣ್ಣಿನ ಹಣತೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪ ಹಾಕಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ, ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.