ದೇವರಿಗೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಅಲ್ಲ, ಕೈಕೋಳವೇ ಹರಕೆ! ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಿಚಿತ್ರ ಆಚರಣೆ ಕೇಳಿದ್ರೆ ಅಚ್ಚರಿ ಪಡ್ತೀರಿ!

Naga Devata Temple: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ತೆರಳುವ ಭಕ್ತರು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣು, ತುಪ್ಪದ ದೀಪ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳನ್ನ ಹರಕೆಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ನೀಮುಚ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ನಾಗದೇವತಾ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಅರ್ಪಿಸುವ ಹರಕೆ ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೇವರಿಗೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಅಥವಾ ಹೂವಿನ ಬದಲಿಗೆ ಕೈಕೋಳ (Handcuff) ಅರ್ಪಿಸುವ ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.

ನೀಮುಚ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 30 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಜಲೀನರ್‌ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವ ನಾಗದೇವತಾ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವವರು, ಪೆರೋಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವವರು ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ಕೆಲವರು ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಐದು ದಶಕಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದ ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯ

ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೈಕೋಳ ಅರ್ಪಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಸುಮಾರು ಐದು ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಈಡೇರಿದ ಬಳಿಕ ಕೆಲವರು ದೇವರಿಗೆ ಕೈಕೋಳವನ್ನ ಹರಕೆಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಹರಕೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಗಲು ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಬಹುತೇಕರು ಮುಂಜಾನೆ ಅಥವಾ ತಡರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣದಂತೆ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ಕೈಕೋಳಗಳನ್ನ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇವಾಲಯದ ಅರ್ಚಕ ಕೋಮಲ್‌ ಕುಮಾರ್‌ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವರು ಮುಂಜಾನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕೈಕೋಳಗಳನ್ನ ಅರ್ಪಿಸಿ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ರೀತಿ ಹರಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುವವರ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳನ್ನ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಅವರು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಪರಾಧ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳವರ ನಂಬಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರ?

ಸ್ಥಳೀಯರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೀಮುಚ್‌ ಪ್ರದೇಶವು ಅಫೀಮು ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಅಕ್ರಮ ಸಾಗಾಟದ ಆರೋಪಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವರು ನಾಗದೇವತೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. 

ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಗದೇವರು ತಮ್ಮನ್ನ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾರೆ, ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಮನದಾಸೆ ಈಡೇರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಅವರಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅಪರಾಧಿಗಳೇ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಳೀಯರ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಕ್ತಿಭಾವ ಮತ್ತು ಹರಕೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೇ ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.

ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ಕೈಕೋಳಗಳು

ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಪ್ರಕಾರ, ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕೈಕೋಳಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನ ಯಾರು, ಯಾವಾಗ ಬಂದು ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿ ಅಥವಾ ಮುಂಜಾನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಬಂದು ಕೈಕೋಳಗಳನ್ನ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮದ ನಿವಾಸಿ ಡಾ. ಜಗದೀಶ್‌ ಗುರ್ಜರ್‌ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ, ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕೈಕೋಳಗಳನ್ನ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನ ಅರ್ಪಿಸುವವರು ಯಾರು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ದೇವಾಲಯದ ಕುರಿತ ಕುತೂಹಲ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರ ಆಚರಣೆಯ ಸಂಗಮ

ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಹರಕೆಗಳನ್ನ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿವೆ. ಕೆಲವೆಡೆ ಕೂದಲು ಅರ್ಪಿಸುವುದು, ಕೆಲವೆಡೆ ಲೋಹದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನ ಸಮರ್ಪಿಸುವುದು, ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುಗಳನ್ನ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೈಕೋಳವನ್ನೇ ಹರಕೆಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮಾತ್ರ ಅಪರೂಪದ್ದಾಗಿದೆ.

ಈ ಆಚರಣೆಯ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ನಂಬಿಕೆ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಜಲೀನರ್‌ ಗ್ರಾಮದ ನಾಗದೇವತಾ ದೇವಸ್ಥಾನವು ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಹೊರಗಿನವರಲ್ಲಿಯೂ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜನರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವಗಳು ಹೇಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳನ್ನ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.