ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯ ಅಧಿಕಾರ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಧಾನಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಂಬಳ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲವೂ ಹಲವರಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರತ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಧಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಎಷ್ಟು ವೇತನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರವೂ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಮಾಸಿಕ ಅಧಿಕೃತ ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯೆಗಳು ಸೇರಿ ಸುಮಾರು ₹1.6 ಲಕ್ಷದಿಂದ ₹1.7 ಲಕ್ಷದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಇದು ಸುಮಾರು ₹19 ಲಕ್ಷದಿಂದ ₹20 ಲಕ್ಷದಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ವಾರ್ಷಿಕ ವೇತನವನ್ನು ಸುಮಾರು 23,000 ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದಾಗ ಇದು ಸುಮಾರು ₹20 ಲಕ್ಷದ ಆಸುಪಾಸಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಡಾಲರ್-ರೂಪಾಯಿ ವಿನಿಮಯ ದರ ಬದಲಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರಬಹುದು.
ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ವೇತನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮೂಲ ಸಂಬಳ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರಿಗೆ ವಿವಿಧ ಭತ್ಯೆಗಳೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಭತ್ಯೆ, ದೈನಂದಿನ ಭತ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಧಿಕೃತ ಭತ್ಯೆಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಒಟ್ಟು ಅಧಿಕೃತ ಮಾಸಿಕ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುವಾಗ ಮೂಲ ವೇತನದ ಜೊತೆಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಭತ್ಯೆಗಳನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಹಲವು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸ, ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ವಾಹನ, ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕಚೇರಿ ಹಾಗೂ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಪ್ರಧಾನಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಸಂಬಳದ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಮಾಡಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಇನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಂಬಳವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿಯ ವೇತನಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 4 ಲಕ್ಷ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ವೇತನ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭತ್ಯೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ವೈಟ್ ಹೌಸ್ನಂತಹ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಯಾಣದಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಕೂಡ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.
ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಾಪುರದ ಪ್ರಧಾನಿ ಲಾರೆನ್ಸ್ ವಾಂಗ್ ಅವರ ಹೆಸರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಸಿಂಗಾಪುರ ಸರ್ಕಾರದ 2026ರ ವೇತನ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರ reference salary ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 3.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಡಾಲರ್ ಆಗಲಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ವಿನಿಮಯ ದರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ₹25 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹27 ಕೋಟಿಯಷ್ಟಾಗಬಹುದು. ಈ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ ಎಂದು ಸಿಂಗಾಪುರ ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಸಿಂಗಾಪುರದ ಪ್ರಧಾನಿಯ ವೇತನವು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿಯ ವೇತನಕ್ಕಿಂತ ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜಕೀಯ ವೇತನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಹುದ್ದೆಗಳ ವೇತನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಹಿರಿಯ ಹುದ್ದೆಗಳ ವೇತನ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಒಟ್ಟು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಸಂಬಳದ ಮೊತ್ತದಿಂದ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ದೇಶದ ಆಡಳಿತದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಭದ್ರತೆ, ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು.
ಹೀಗಾಗಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಸಂಬಳದ ಬಗ್ಗೆ ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ವಿವಿಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವರ ಮಾಸಿಕ ಅಧಿಕೃತ ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯೆಗಳು ಸುಮಾರು ₹1.6 ದಿಂದ 1.7 ಲಕ್ಷದಷ್ಟಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು ₹19–20 ಲಕ್ಷದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಆದರೆ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸ, ಭದ್ರತೆ, ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವದ ನಾಯಕರ ವೇತನವನ್ನು ಹೋಲಿಸುವಾಗ ಆಯಾ ದೇಶಗಳ ವೇತನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಸ್ವರೂಪವೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.