ದಲಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನ 151 ವರ್ಷಗಳ ರೋಚಕ ಇತಿಹಾಸ: ಬಿಎಸ್‌ಇ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಹಾದಿ
19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೇಮ್‌ಚಂದ್ ರಾಯ್‌ಚಂದ್ ಎಂಬ ಉತ್ಸಾಹಿ ಯುವ ದಲ್ಲಾಳಿ ತನ್ನ ಕೆಲ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಮುಂಬೈನ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಎದುರಿಗಿದ್ದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಆಲದ ಮರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯ ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮಾರುವುದು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಸಭೆಗಳ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
Published: Sep 13, 2026, 04:27 PM IST
| Updated: Sep 17, 2026, 03:50 PM IST
ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬಡಿತ, ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಭರವಸೆಯ ಸಂಕೇತ ಹಾಗೂ ದೇಶದ ದೈತ್ಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಬಾಂಬೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ (ಬಿಎಸ್‌ಇ) ಇದೀಗ ಹೆಮ್ಮೆಯ 151ನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಮುಂಬೈನ ದಲಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಎದ್ದುನಿಂತಿರುವ ಬಿಎಸ್‌ಇ ಕಟ್ಟಡವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಿಮೆಂಟ್ ಭವನವಲ್ಲ; ಅದು ಕಳೆದ ಒಂದೂವರೆ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಹಣಕಾಸು ಇತಿಹಾಸದ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಇಂದು ನಾವು ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಮಿನುಗುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರದೆಗಳು, ಕೈಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುವ ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಚಿತ್ರಣವೇ ಬೇರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಂದು ಗದ್ದಲದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಹಡಿಗಳಿದ್ದವು, ಕೈಬರಹದ ಲೆಡ್ಜರ್ ಪುಸ್ತಕಗಳಿದ್ದವು, ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿ ಹೇಳುವ ಬಿಡ್‌ಗಳಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಹಸ್ತಲಾಘವ ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸುವ ಬಾಯ್ಮಾತಿನ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿದ್ದವು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಬಿಎಸ್‌ಇ ತನ್ನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿಲ್ಲ. ಬಂಡವಾಳ ಬೇಕಿರುವ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಪತ್ತು ಬೆಳೆಸಲು ಬಯಸುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ತರುವ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಇದು ಇಂದಿಗೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.
ಆಲದ ಮರದ ಕೆಳಗಿನ ಸಣ್ಣ ಸಭೆಯಿಂದ ದಲಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನ ರಾಜಮಾರ್ಗದವರೆಗೆ
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹುಟ್ಟಿನ ಕಥೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ರೋಚಕವಾದದ್ದು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೇಮ್‌ಚಂದ್ ರಾಯ್‌ಚಂದ್ ಎಂಬ ಉತ್ಸಾಹಿ ಯುವ ದಲ್ಲಾಳಿ ತನ್ನ ಕೆಲ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಮುಂಬೈನ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಎದುರಿಗಿದ್ದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಆಲದ ಮರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯ ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮಾರುವುದು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಸಭೆಗಳ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
ವ್ಯಾಪಾರದ ಕಾವು ಏರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮತ್ತು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಈ ಗುಂಪು ನಗರದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಸ್ತೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ ಆ ರಸ್ತೆಯೇ ಮುಂದೆ ಭಾರತದ ಹಣಕಾಸು ಜಗತ್ತಿನ ಕಿರೀಟದಂತಾದ 'ದಲಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್'.
ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ರೂಪ ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು, ಜುಲೈ 9, 1875 ರಂದು 'ದಿ ನೇಟಿವ್ ಶೇರ್ & ಸ್ಟಾಕ್ ಬ್ರೋಕರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್' ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದೇ ಸಂಸ್ಥೆ ಮುಂದೆ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದ 'ಬಾಂಬೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್' ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ನೂರು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಒಪ್ಪಂದವೂ ಮುಖಾಮುಖಿ ಮಾತಿನ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿಗೆ ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದದಷ್ಟೇ ಬೆಲೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಆಲದ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಈ ಪುಟ್ಟ ಸಂಘಟನೆಯು ಮುಂದೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಸಾವಿರಾರು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದು ಯಾರೂ ಊಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.
ಮುಂಬೈ ನಗರವು ದೇಶದ ಹಣಕಾಸು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದದ್ದು ಆಕಸ್ಮಿಕವೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಮುಂಬೈನ ಸಹಜ ಬಂದರು ಅದನ್ನು ಏಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಜವಳಿ, ಹತ್ತಿ, ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಟಾಟಾ, ಬಿರ್ಲಾ, ವಾಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಟಿಟ್‌ನಂತಹ ದಿಗ್ಗಜ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಂತೆ, ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಂಡವಾಳದ ಅಗತ್ಯ ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೂಕ್ತ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲೇವಾದೇವಿದಾರರಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವೆನಿಸಿತು. ಇದು ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಗೊಳಿಸಿತಲ್ಲದೆ, ಭಾರತದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿತು. ಬಿಎಸ್‌ಇಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ದಲ್ಲಾಳಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದ ಸುತ್ತಲೂ ಬೆಳೆದುಬಂದವು.ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ದೇಶದ ಬೃಹತ್ ಉಕ್ಕು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಆಟೋಮೊಬೈಲ್, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಔಷಧೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಬೆಳೆದು ನಿಲ್ಲಲು ಬಿಎಸ್‌ಇ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಬಂಡವಾಳವೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಬಿಎಸ್‌ಇಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೊಸ ಕಂಪನಿಯೂ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಜಿಡಿಪಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನೆರವಾಯಿತು.
ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸೆನ್ಸೆಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಆರ್ಥಿಕ ದಿಕ್ಸೂಚಿ
ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಡಿ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಮನಗಂಡ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 1957 ರಲ್ಲಿ 'ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ಸ್ (ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್) ಆಕ್ಟ್' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಬಿಎಸ್‌ಇ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಈ ಮಾನ್ಯತೆಯು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು.ಬಳಿಕ, ಜನವರಿ 2, 1986 ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲೊಂದು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಅದುವೇ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಷೇರು ಸೂಚ್ಯಂಕ 'ಸೆನ್ಸೆಕ್ಸ್' (SENSEX) ನ ಜನನ. ಬಿಎಸ್‌ಇಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ, ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ 30 ದೈತ್ಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.1978–79 ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷವನ್ನು ಮೂಲ ವರ್ಷವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, 100 ರ ಮೂಲ ಮೌಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾದ ಸೆನ್ಸೆಕ್ಸ್, ಇಂದು ಹತ್ತು ಹಲವು ಸಾವಿರ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿದೆ. ಇಂದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನಿಗೂ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸೆನ್ಸೆಕ್ಸ್ ಒಂದೇ ಸಾಕು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆ ಅಥವಾ ಸುಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಸೆನ್ಸೆಕ್ಸ್ ಜಿಗಿಯುತ್ತದೆ; ಜಾಗತಿಕ ಸಂಕಟ ಅಥವಾ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಎದುರಾದಾಗ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ನಿಜವಾದ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಾಗಿ ಸೆನ್ಸೆಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
1991ರ ಉದಾರೀಕರಣ, ಹರ್ಷದ್ ಮೆಹ್ತಾ ಹಗರಣ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು
1990ರ ದಶಕದವರೆಗೂ ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು 'ಲೈಸೆನ್ಸ್ ರಾಜ್' ಎಂಬ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಇತ್ತು. ಆದರೆ 1991 ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಪಿ.ವಿ. ನರಸಿಂಹ ರಾವ್ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಡಾ. ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ತಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಉದಾರೀಕರಣ ನೀತಿಗಳು ಬಿಎಸ್‌ಇಯ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿದವು. ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹರಿದುಬಂದರು.ಆದರೆ, ಈ ವೇಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಲೋಪದೋಷಗಳು ಬಯಲಾದವು. 1992 ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹರ್ಷದ್ ಮೆಹ್ತಾ ಹಗರಣವು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸೆನ್ಸೆಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ತುತ್ತತುದಿಗೆ ಏರಿಸಿತು. ಹಗರಣ ಬಹಿರಂಗವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನೆಲಕಚ್ಚಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.ಆದರೆ ಈ ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತವೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ 'ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ' (SEBI) ಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇಂದಿನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು, ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ನಿಯಮಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡದ್ದು ಆ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಂತರವೇ.
ಕಾಗದದ ಲೆಡ್ಜರ್‌ಗಳಿಂದ ಮೈಕ್ರೋಸೆಕೆಂಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಾಂತಿಯವರೆಗೆ
1990ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದವರೆಗೂ ದಲಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಗಾಟ, ಗಲಾಟೆ ಮತ್ತು ಕಾಗದದ ಚೀಟಿಗಳದ್ದೇ ಕಾರುಬಾರಾಗಿತ್ತು. ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಕೈಯಾರೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹಣ ಹಾಗೂ ಷೇರುಗಳ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ (Settlement) ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು.ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಮುಕ್ತಿ ಹಾಡಲು ಬಿಎಸ್‌ಇ ಮಾರ್ಚ್ 14, 1995 ರಂದು 'ಬಿಎಸ್‌ಇ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್' (BOLT) ಎಂಬ ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಚಹರೆಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತು. ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಮುಂಬೈನ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಕೂಗುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ, ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಸೌಲಭ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಬಿಎಸ್‌ಇ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿತು.
ವರ್ತಮಾನದ ಬಿಎಸ್‌ಇ: ಒಂದು ನೋಟ
ಇಂದು 151 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿರುವ ಬಿಎಸ್‌ಇ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಪಟ್ಟಿಯಾದ ಕಂಪನಿಗಳು: 5,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಪನಿಗಳು ಬಿಎಸ್‌ಇಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿಯೇ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ: ಬಿಎಸ್‌ಇಯ ಒಟ್ಟು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳೀಕರಣವು ರೂ. 470 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ.
ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸೇವೆಗಳು: ಈಕ್ವಿಟಿಗಳು, ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಫಂಡ್‌ಗಳು, ಡೆರಿವೇಟಿವ್‌ಗಳು, ಕರೆನ್ಸಿ, ಕಮೋಡಿಟಿ ಮತ್ತು ಇಟಿಎಫ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಆಧುನಿಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧಗಳು, ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತ, ಕೊರೊನಾದಂತಹ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಮಂದಗತಿ ಎದುರಾದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಬಿಎಸ್‌ಇ ಕೆಲ ಕಾಲ ತತ್ತರಿಸಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸವಾಲನ್ನೂ ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಂತು, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನ್ ಆಗಿ ಬಿಎಸ್‌ಇ ಇಂದು ವಿಜೃಂಭಿಸುತ್ತಿದೆ.
