ಸಮುದ್ರ ಮಧ್ಯೆ ಭಾರತೀಯ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗೆ ಪಾಕ್‌ ಹಡಗು ಡಿಕ್ಕಿ; ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹೈಕಮಿಷನರ್‌ಗೆ MEA ಸಮನ್ಸ್
ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಹಡಗು ಭಾರತೀಯ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದ ನಂತರ ಭಾರತವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಿರಿಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರನ್ನು ಕರೆಸಿತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ನವದೆಹಲಿಯು ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾ ಹಡಗಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ನೌಕಾ ಘಟಕಗಳ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲದ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರವಲ್ಲದ ವರ್ತನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಿರಿಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರನ್ನು ಸಮನ್ಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಬುಧವಾರ ಕರೆಸಿ ಬಲವಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರಿಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿದ್ದೇನು?ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ನೌಕಾ ಹಡಗಿನ ನಡವಳಿಕೆಯು ಏಪ್ರಿಲ್ 1991 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ವ್ಯಾಯಾಮ, ಕುಶಲತೆ ಮತ್ತು ಪಡೆಗಳ ಚಲನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮುಂಗಡ ಮಾಹಿತಿ ಒಪ್ಪಂದದ 10 ನೇ ವಿಧಿಯ ನೇರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
1991ರ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಎರಡು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮಿಲಿಟರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸೂಚನೆ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಗಸ್ತು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವುದು ಆ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತ ಹೇಳಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಭಾರತದಿಂದ ನೇರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಹಾನಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಹಡಗಿನ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ವೃತ್ತಿಪರವಲ್ಲದ ಎಂದು ಅವರು ಖಂಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಘಟನೆ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದರು.
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಉದ್ವಿಗ್ನವಾಗಿವೆ. ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ತೀವ್ರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಂತರ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹಲವು ಬಾರಿ ಯುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸೈನಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲೂ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಎಲ್ಲಾ ಮಿಲಿಟರಿ ಘಟಕಗಳು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಿತ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಚಾರ್ಜ್ ಡಿ ಅಫೇರ್ಸ್‌ಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆ ಏಕೆ ಕಳವಳವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು?
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಹದಗೆಟ್ಟಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿವೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. 1991 ರ ಒಪ್ಪಂದದಂತಹ ವಿಶ್ವಾಸ-ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿ ಘಟಕಗಳ ನಡುವಿನ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಘರ್ಷಣೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಭಾರತದಿಂದ ನೇರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ರವಾನೆಯಾಗಿದೆ. ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಹಡಗಿನ ವರ್ತನೆಗೆ ಭಾರತ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಘಟನೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಹಾನಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನವದೆಹಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರೂ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಹಡಗಿನ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ವೃತ್ತಿಪರವಲ್ಲ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಬಿಗುವಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಡೆದಿದೆ. ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯ ಕುರಿತು ನವದೆಹಲಿಯಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ನೇರ ಸಂದೇಶ ರವಾನೆಯಾಗಿದೆ. ಘಟನೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಹಡಗಿನ ವರ್ತನೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತೆ ನಡೆಯದಂತೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಬಂಧಿತ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಮಿಲಿಟರಿ ಘಟಕಗಳು ಗೌರವಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಭಾರತ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂಬಂಧ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಭಾರತದ ಕಳವಳವನ್ನು ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಅಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಚಾರ್ಜ್ ಡಿ ಅಫೇರ್ಸ್‌ಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಘಟನೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಕಳವಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದೇಕೆ?
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಉದ್ವಿಗ್ನವಾಗಿವೆ. ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ತೀವ್ರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಂತರ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹಲವು ಬಾರಿ ಯುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸೈನಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲೂ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಮಿಲಿಟರಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯೂ ದೊಡ್ಡ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ 1991ರ ಒಪ್ಪಂದ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.
ಮಿಲಿಟರಿ ಘಟಕಗಳ ನಡುವೆ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಘರ್ಷಣೆ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ಇಂತಹ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸದಿದ್ದರೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಹಡಗಿನ ವರ್ತನೆ ಕುರಿತು ಭಾರತ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ನೇರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ನೌಕಾ ಹಡಗಿನ ನಡವಳಿಕೆಯು ಏಪ್ರಿಲ್ 1991 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ವ್ಯಾಯಾಮ, ಕುಶಲತೆ ಮತ್ತು ಪಡೆಗಳ ಚಲನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮುಂಗಡ ಮಾಹಿತಿ ಒಪ್ಪಂದದ 10 ನೇ ವಿಧಿಯ ನೇರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
1991 ರ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಎರಡು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮಿಲಿಟರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸೂಚನೆ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಗಸ್ತು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವುದು ಆ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತ ಹೇಳಿದೆ.
