ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬಳಸುವ ಪೆನ್ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಹೇಗೆ? 5000 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಪಯಣದ ರೋಚಕ ಕಥೆ!
ನಾವು ಇಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ 'ಬಾಲ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪೆನ್'ನ ಮೊದಲ ಪೇಟೆಂಟ್ ಅನ್ನು 1888 ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಜೆ. ಲೌಡ್ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅದನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಬಳಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಪತ್ರಕರ್ತ ಲಾಸ್ಲೋ ಬಿರೋ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರ ಗಾರ್ಜಿಯೋ.
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ದಿನಸಿ ಪಟ್ಟಿ ಬರೆಯುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವ್ಯವಹಾರದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವವರೆಗೆ ನಮ್ಮ ಬೆರಳುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಜಾರುವ ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುವೇ ಪೆನ್ನು. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನ ಅಗ್ಗದ ಪೆನ್ನಿರಲಿ ಅಥವಾ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯುವ ದುಬಾರಿ ಫೌಂಟೇನ್ ಪೆನ್ನಿರಲಿ, ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲೂ ಪೆನ್ನಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ತಗ್ಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ದಿನನಿತ್ಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವ ಈ ಸಣ್ಣ ಸಾಧನದ ಹಿಂದೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
ಇಂದು ನಾವು ಬಳಸುವ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ನಯವಾದ ಪೆನ್ನುಗಳು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲ. ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬರವಣಿಗೆಯ ಹಾದಿಯೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಬಂತು. ಮಾನವ ಕುಲದ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ರೇಖೆಯ ರೂಪ ಕೊಟ್ಟ ಈ ಪೆನ್ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ರೂಪಾಂತರಗಳೇನು? ಇಲ್ಲಿದೆ ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ನೋಟ.
ನಿಜವಾದ ಲೇಖನಿಗಳು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಮಾನವ ತನ್ನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದ. ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು, ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಹಲಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ಚೂಪಾದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 3200 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸುಮೇರಿಯನ್ನರು ಹಸಿ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಅಚ್ಚುಗಳ ಮೇಲೆ 'ರೀಡ್ ಸ್ಟೈಲಸ್' (Reeds) ಎಂಬ ಚೂಪಾದ ಕಡ್ಡಿಗಳಿಂದ 'ಕ್ಯೂನಿಫಾರ್ಮ್' ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಮಾನವ ಕುಲದ ಲಿಖಿತ ಸಂವಹನದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ, ನೈಜ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಬಿದ್ದಿದ್ದು ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ. ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 3000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ನೈಲ್ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಗಟ್ಟಿ ಹುಲ್ಲಿನ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು (Reeds) ಕತ್ತರಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಶಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ಪ್ಯಾಪಿರಸ್ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಬರೆಯುವ ಕಲೆ ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್ನರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿಸಿತು. ಈ 'ರೀಡ್ ಪೆನ್'ಗಳೇ ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಪೆನ್ನುಗಳ ಆದಿ ರೂಪ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್ನರು ದಿನನಿತ್ಯದ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಪೆನ್ ಬಳಸಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಜನರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಗರಿಗಳ ವೈಭವ: ಕ್ವಿಲ್ ಪೆನ್ ಯುಗ
ಕಾಲ ಉರುಳಿದಂತೆ ಬರವಣಿಗೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ 600 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಸ, ಹೆಬ್ಬಾತು ಅಥವಾ ಇತರ ದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗರಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ 'ಕ್ವಿಲ್ ಪೆನ್'ಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದವು. ಈ ಗರಿಗಳ ತುದಿಯನ್ನು ಚೂಪುಗೊಳಿಸಿ, ಶಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಮೃದುವಾದ ಗರಿಗಳು ಚರ್ಮಕಾಗದಗಳ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಹ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು ನೆರವಾದವು. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಂಥಗಳು, ರಾಜರ ಆಜ್ಞಾಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಈ ಕ್ವಿಲ್ ಪೆನ್ನುಗಳಿಂದಲೇ ರೂಪುಗೊಂಡವು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ವಿಲ್ ಪೆನ್ನುಗಳದ್ದೇ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆಧುನಿಕ ಪೆನ್ನಿನ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರವಾದ ರೂಪ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಇದೇ ಯುಗದಲ್ಲಿ.
ಗರಿಗಳ ಪೆನ್ನುಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವು ಬೇಗನೆ ಸವೆಯುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಪದೇ ಪದೇ ತುದಿಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಚೂಪುಗೊಳಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ. 1800 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಮಿಚೆಲ್ ಎಂಬ ಸಹೋದರರು ಉಕ್ಕಿನ (Metal/Steel) ನಿಬ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಉಕ್ಕಿನ ನಿಬ್‌ಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಾಳಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. 1850 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ನಗರವು ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಡಿಪ್ ಪೆನ್ನುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಬೃಹತ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪೆನ್ ಎನ್ನುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು.
ಫೌಂಟೇನ್ ಪೆನ್: ಶಾಯಿ ಸೋರುವಿಕೆಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಅದ್ಭುತ ಪರಿಹಾರ
ಉಕ್ಕಿನ ನಿಬ್‌ಗಳಿದ್ದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಲು ಬರೆದ ಮೇಲೂ ಪೆನ್ನನ್ನು ಶಾಯಿ ಬಾಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಅದ್ದಬೇಕಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಜೇಬಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಶಾಯಿ ಸೋರಿ ಬಟ್ಟೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡಿದ್ದು 'ಫೌಂಟೇನ್ ಪೆನ್'.1827 ರಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರಾಚೆ ಪೊಯೆನಾರು ಎಂಬುವವರು ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಶಾಯಿ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರಂಜಿ (ಫೌಂಟೇನ್) ಪೆನ್ನಿಗೆ ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆದರು. ಆದರೂ ಆರಂಭಿಕ ಫೌಂಟೇನ್ ಪೆನ್ನುಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಯಿ ಸೋರುವಿಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಂತಿರಲಿಲ್ಲ. 1884 ರಲ್ಲಿ ಲೆವಿಸ್ ವಾಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಎಂಬುವವರು 'ಮೂರು-ಚಾನೆಲ್ ಇಂಕ್ ಫೀಡ್' ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ಶಾಯಿಯು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮನಾಗಿ ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. (ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ಕೆದಕಿದರೆ, ಕ್ರಿ.ಶ. 953 ರಲ್ಲೇ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಖಲೀಫ್ ಅಲ್-ಮುಯಿಜ್ ತಮ್ಮ ಕೈಗೆ ಶಾಯಿ ಅಂಟದಂತಹ ಪೆನ್ ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಜಲಾಶಯ ಆಧಾರಿತ ಪೆನ್ ಒಂದರ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಇದೆ).
ಆಧುನಿಕ ಅನುಕೂಲತೆಯ ಸಂಕೇತ: ಬಾಲ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪೆನ್
ನಾವು ಇಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ 'ಬಾಲ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪೆನ್'ನ ಮೊದಲ ಪೇಟೆಂಟ್ ಅನ್ನು 1888 ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಜೆ. ಲೌಡ್ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅದನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಬಳಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಪತ್ರಕರ್ತ ಲಾಸ್ಲೋ ಬಿರೋ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರ ಗಾರ್ಜಿಯೋ. 1930 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬಿರೋ, ಬೇಗನೆ ಒಣಗುವ ವಿಶೇಷ ಶಾಯಿ ಮತ್ತು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಉರುಳುವ ಸಣ್ಣ ಲೋಹದ ಚೆಂಡಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿದರು.
ಈ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಶಾಯಿ ಸೋರುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಂತಿತು. ಕೇವಲ ಕಾಗದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮರ, ಕಾರ್ಡ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲೂ ಬರೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಈ ಪೆನ್ನಿಗಿತ್ತು. ನಿರ್ವಹಣೆ ಇಲ್ಲದ, ಅಗ್ಗದ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಬಾಲ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪೆನ್ನುಗಳು ಬಂದ ಮೇಲೆ ಫೌಂಟೇನ್ ಪೆನ್ನುಗಳ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.
ಭಾರತೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಪೆನ್ನಿನ ಭವಿಷ್ಯ
ಭಾರತದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಾಳೆ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರ್ಚ್ ಮರದ ತೊಗಟೆಗಳ (ಭೂರ್ಜಪತ್ರ) ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲು 'ಕಲಾಂ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರೀಡ್ ಪೆನ್ನುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗಂಟಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶಾಯಿಗಳ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಕಾವ್ಯಗಳು, ಶಾಸನಗಳು ದಾಖಲಾದವು.ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳು ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಪೆನ್ನಿನ ವೈಭವ ತಗ್ಗಿಲ್ಲ. ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಪೆನ್ನಿನಿಂದ ಬರೆಯುವಾಗ ಸಿಗುವ ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಸಹಿಗಳಿಗೆ ಪೆನ್ ಇಂದಿಗೂ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಸಬ್‌ಮೆರಿನ್ ಪೆನ್‌ನಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟೆಡ್ ಪೆನ್ನುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪೆನ್ನಿನ ವೈಭವದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ, ಪೆನ್ ಕೇವಲ ಬರೆಯುವ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೂಕಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
